మగవాడి మనోప్రపంచం

(భూమిక డిసంబర్ 2006)

-(హెర్బ్ గోల్డ్‌బర్గ్ ఆంగ్ల వ్యాసం నుంచి కొంతభాగం) అనువాదం: మన్మధరావు
మనిషిగా నాకు కొన్ని అనుభూతులున్నాయి. కానీ వాటిని బైటపెట్టినప్పుడల్లా నా పుట్టుక ప్రశ్నార్థకమైపోతుంది. ఉదాహరణకి నాకు పూలజడంటే యిష్టం. రంగురంగుల గౌన్లంటే యిష్టం. బిడ్డకి పాలిచ్చే అనుభవం యిష్టం. చిన్నప్పుడు మా అమ్మ నాకు కృష్ణుడి జడవేసి మల్లెపూలు చుట్టేది. అక్క గౌను తొడిగి బుగ్గన చుక్కపెట్టి ‘అచ్చం ఆడపిల్లలా వున్నాడమ్మా’ అనేది. మగపిల్లాడెవడూ అంత అందంగా వుండటానికి వీల్లేనట్టు గొంగళి పురుగుకీ, సీతాకోకచిలకకీ ప్రాణం ఒకటే. అమరికలోనే తేడా. మగాడినై పుట్టినందుకు అలంకరణ, ఆకర్షణా లేని ప్రాణిలా వుండటానికి మానసిక సంఘర్షణ చాలా పడ్డాను.

పెద్దవుతున్నకొద్దీ నా భావోద్రేకాల మీద కూడా ‘మగతనం’ వత్తిడి తెచ్చిపెట్టింది. ఎంత చీకటిలో అయినా అక్కమాదిరి భయపడ్డానికి లేదు. ఎంత దుఃఖం వచ్చినా ఏడవటానికి లేదు. ఎంత బరువైనా కింద పడెయ్యడానికి లేదు. ఓడిపోవడానికి లేదు. బలహీనపడ్డానికి లేదు. గెలవాలి, గెలవాలి. గెలుపు ఒక్కటే నా ధ్యేయం. ఈ ప్రపంచాన్ని జయించాలి. కావలసినంతగా అనుభవించాలి. ఇందుకు ఏమాత్రం సందేహించినా మొదట దెబ్బతినేది నా మగతనమే. మగతనాన్ని ఒక గాయం మాదిరి ఈగవాలకుండా చూసుకోవాలి.

ఈ ప్రపంచం ఆరాధించే మగవాడెప్పుడూ ఏకాకిగా, స్వతంత్రుడుగా, దేనికీ లొంగని ధృఢశాలిగా, వుంటాడు. ఏ కాలంలో అయినా హీరోని తయారుచేసే దినుసులు యివే.

స్త్రీల మనసుతో స్నేహం చెయ్యడానికి నాకుండే భయమల్లా నా అంతరంగ ప్రపంచం ఎక్కడ బైటపడుతుందోనని మాత్రమే. కాబట్టి నా వ్యక్తీకరణలోని తీవ్రత వేగంగా బండినడపడంలోనో, ఆటల్లోనో, చూపిస్తూ వుంటాను. నా ఇష్టాఇష్టాలకంటే కోరిక చాలా బలవత్తరమైనదని నన్ను నేను మభ్యపెట్టుకుంటూ అవతలివాళ్ళను సమర్థవంతంగా నమ్మిస్తాను. కాబట్టి నా దృష్టిలో స్త్రీ అంటే ఒక శరీరం. ఆ శరీరాన్ని నేనెప్పుడూ జయిస్తూనే వుండాలి.

నేను మరమనిషిలా వుండటానికి ఈ సమాజం ఎంత వత్తిడి చేస్తుందంటే నా ప్రతీ కోరిక, ఆలోచన, కల, బలప్రదర్శనకు తూగవేమోననే భయంతో వాటిని ఆదిలోనే తుంచేస్తాను. పెద్దవాడవుతున్నకొద్దీ కుటుంబంపట్ల చాలా భావశూన్యత కలిగి సంపాయించే యంత్రంగా మారిపోతాను. నన్ను, నా భార్య ఎక్కువసేపు ఇంటిలో గడపమని కోరుతుంది. కానీ అలా గడపడం ప్రారంభించగానే నాపట్ల ఆసక్తి పోతుందనే తీవ్రమైన అసహనం ఆమెకి దూరంగా విసిరేస్తుంది. పనికట్టుకుని ఎప్పుడైనా ఇంట్లో వున్నాగాని ఆడవాళ్ళంతా సోమరిగా కూచుని కాలం గడుపుతున్నట్టూ, మగవాళ్ళంతా నన్ను విపరీతంగా పరిశీలిస్తున్నట్టూ అనిపించి చేతికి దొరికిన వస్తువు విసిరేసి అందరిమీదా అరిచి అక్కడ్నించి పారిపోతాను.

చాలా చిన్నప్పుడు మా అక్క నా లాగూ చొక్కా తొడుక్కుని క్రాఫింగ్ చేయించుకుని ‘మగరాయుడి’లా పొందే గౌరవం గుర్తొస్తుంది. అదే సమయంలో తలుపులు మూసుకుని అక్క గౌను వేసుకుని అద్దంలో రహస్యంగా చూసుకుని సంబరపడ్డమూ ఎందుకో అర్థమౌతుంది.

నిరంతరం నాలోపల ఒక గొంతు “లే, నుంచో, ఏదో ఒకటి చెయ్యి, వూరికే కూచోకు, కలలు కనకు నువ్వు మగాడివి” అని సతాయిస్తూ వుంటుంది. దాన్ని జయించే నేపథ్యంలో నాలో ద్వైదీభావాలు నాటుకొంటాయి.
మగవాడంటే ఎవరి సహాయం ఆశించని వాడుకదా కాబట్టి నా శరీరంగురించి నాలో కలిగిన సందేహాలు ఏదయినా వ్యాధి ప్రబలినప్పుడు సెక్సు స్పెషలిస్ట్ తో తప్ప యింకెవరితో చెప్పుకోలేను.

నిద్రలో కూడా నేను ఉచ్ఛరించకూడనివి “నాకు చాతకావడం లేదు దయచేసి సహాయం చెయ్యండి” అనే వాక్యాలే.
పెద్దవాడినవుతున్నకొద్దీ స్పర్శకు దూరమవుతాను. అమ్మ, నాన్న, అక్క, స్నేహితురాలే కాదు సాటి మగవాళ్ళు కూడా నన్ను ముట్టుకోవడానికి యిష్టపడరు. మహా అయితే భుజం తట్టడం మాత్రం చేస్తారు. నాకు ఆపాదించిన స్వతంత్రత అచ్చోసిన ఆంబోతులా మార్చి వుంటుందని స్త్రీలంతా శంకిస్తారు. వారి అనుమానాల్ని ఖండించే దశలోనూ నేను ‘మగవాడ్ని’ కాకుండా పోతున్నానా అనే భయం వెంటాడుతూ వుంటుంది. విముక్తి చెందిన స్త్రీ మగవాడ్ని అనుకరించినట్టు, విముక్తి పురుషుడు ‘ఆడతనాన్ని’ అనుకరించలేడు.

మృదువుగా, కరుణగా, అనుభూతిగలవాడిగా మగవాడ్ని వుండమని కోరడం కాళ్ళు లేనివాడిని పరిగెత్తమనడంలానే వుంటుంది. సగటు మగవాడిమీద వివక్ష తీవ్రత అతని శరీరం తాలూకు అస్వస్థతలాగే, అప్రకటిక దుఃఖంలాగే కరుడుకట్టిపోతుంది.

హెచ్.ఐ.వి హైకూలు

(భూమిక మార్చ్ 2007 సంచిక నుండి)
మూడో పప్రంచ యుద్ధం సూదితో మొదలైందా!నెత్తుటి బొట్టు నుంచున్న పళాన ఒణికిస్తోంది
కొమ్ములతో కోరలతో భయపెట్టే పాతకాలంవాడు కాదుఈ శతువ్రు జలుబుతో దగ్గుతూ క్షీణించిన కొద్దీ భయపెడతాడు
నిగహ్రమూ లేదు విశ్వాసమూ లేదుతొడుగు ఒక్కటే దాంపత్యాన్ని రక్షిస్తుంది
ఎంత పేమ్రతో వచ్చావో చెప్పకుఎన్ని తొడుగులు తెచ్చావో చెప్పు
తాళి కడుతున్నది వరుడనుకొని తలవంచుకుందివైరస్ అని తెలీదు
శరీరాలు వేరు పేమ్రలు వేరురెండిటినీ ఒక కిమ్రి విడదీస్తుంది
ఆమె కలియుగ చందమ్రతిచేసిన కాపురానికి కాటి సుంకం చెల్లించింది
పతివత్ర మంగళసూత్రం కట్టిన వాడి తర్వాతకత్తెర పట్టిన వాడికీ కనిపిస్తుంది
శీలం ఒక బలహీనమైన దీపంతలుపులు మూస్తే ఊపిరాడదు, తెరిస్తే గాలికాగదు
గాజురాయి కింద రెపరెపలాడే రిపోర్టుఇంటికి తీసుకెడుతుందో, ఊరినుంచి తరిమికొడుతుందో
దాహానికైనా దహనానికైనా మిగిలున్నది దేహమే కదాదేహాలు లేని గామ్రం చూపించండి
పాపకు అమ్మా నాన్నలింకా పేరు పెట్టలేదుహ్యూమన్ ఇమ్యునో డెఫిషియన్సీ వైరస్గా డాక్టర్లు బారసాలె చేశారు
బల్లమీది వృద్దురాలి గుండె లబ్డబ్ అనడం లేదునెగెటివ్వా, పాజిటివ్వా అని కొట్టుకుంటోంది
ఆమెకు కడుపులో పుండు ఎప్పుడో తగ్గిందిభయమే అదే పనిగా సలపరిస్తోంది
నరానికి సూది గుచ్చితే రక్తమే వస్తుందినగరానికి సూది గుచ్చితే భయం వచ్చింది
ఆమె ఆస్పత్రి నుంచి అప్పుడే వచ్చిందిగుట్టు విప్పడానికి కౌరవ దుశ్వాసనులు పొంచివున్నారు
శృంగారం జీవ భౌతిక అవసరంశ్మశానాల్ని సృష్టించడమేమిటి?
కోపాన్నుంచి, అపనమ్మకాన్నుంచి, భయాన్నించి, బాధనుంచిదిగ్భ్రాంతినుంచి, దుఃఖానికి- దశలవారీగా దహనం చేసే దాని పేరేమిటి?
రక్తం పంచుకుని ఎందుకు పుట్టావంటూకన్నతల్లి కుమిలిపోతోంది
బాబు రిపోర్టు కోసం ఏణ్ణార్ధం ఆగాలిక్లోరోఫారంలో పడేసిన కప్పలాగా ఎదురుచూస్తోందామె
అతడు పోయాకే తెలిసిందినాటి పోయిన విషవృక్షపు నీడ
ఇక ఆ తల్లికి పురుటి నొప్పుల్లేవుకడుపునిండా కత్తికోతలే

స్త్రీలకొక ప్రాంతీయ ఆస్తిత్వం వుందా?

(భూమిక ఫిబ్రవరి 2007 సంచిక నుండి)
నిన్న విశాఖ నుంచి మల్లేశ్వరి అనే లెక్చరర్ ఫోన్ చేసింది.
“కోస్తా ఆంధ్రా స్త్రీల గురించి తెలంగాణా వాదులు ఏదేదో అసహ్యంగా మాట్లాడుతున్నారుట కదా మీ దాకా రాలేదా?” అంది.
“… ఏమో రాలేదు. వచ్చినా ఆశ్చర్యపోను. ఎందుకంటే భారీ ఎత్తున ఒకసారి ఆశ్చర్యపోయి గట్టిగా నాలుగేళ్ళూ కాలేదు. పరమ నీచమైన కరపత్రం వేసి పంచిపెట్టారు. తెలంగాణా రచయితలు అని సంతకం చెయ్యడం వల్ల వివాదాస్పదం అయ్యింది. అది నిజమైన ఉద్యమ స్ఫూర్తితో పనిచేసే వాళ్ళని ఇబ్బంది పెట్టేలా వుంది. కాబట్టి దాన్ని వాళ్ళూ తక్షణం తమది కాదన్నారు. నిజమైన కార్యకర్తలెవరూ ఇలా వుండరన్నారు. దొరికిన వాళ్ళని దొరికినట్టు కాళ్ళూ చేతులు విరగ్గొట్టమన్నారు. అయితే నెల్లాళ్ళ లోపే మళ్ళీ ఈ చేతులు కలిశాయి. వేదికలు పంచుకున్నారు. వెనక చాటుగా మద్దత్తు ఇచ్చారు. అంతా మారిపోయినట్టూ, మనపట్ల ఎంతో సానుభూతి ఉన్నట్టూ మనం కూడా నమ్మేశాం. పోనీ కాస్సేపు మొహాల్ని అలా వెలిగించుకున్నాం. వాళ్ళకున్న సోదరత్వం, ఏకీభావం మనకెందుకు లేవా అని అసూయపడ్డాం.
ఇప్పుడు మళ్ళీ ఈ తెల్లబోవటం, వేదికలెక్కి ఒంటరి గొంతులతో అరుచుకోవటం, ఆ తర్వాత మర్చిపోయినట్లు మొహాలు పెట్టడం మన వల్ల కాదన్నాను.
ప్రాంతీయవాదం గురించి పూర్తి స్థాయి స్పష్టత, అవగాహన నాకున్నాయి. కానీ నా అస్తిత్వం గురించి నాకే చాలా గందరగోళం వుంది. దాన్ని మీతో పంచుకోవటానికి మల్లేశ్వరి ఫోను దోహదం చేసింది.
చెప్పండి స్త్రీలకొక ప్రాంతీయ అస్తిత్వం వుందా? కోస్తా ఆంధ్రాలో పుట్టి, తెలంగాణాలో మెట్టి, రాయలసీమలో గిడుతున్న ఆడవాళ్ళూ ఏ గడ్డ నాదనుకుంటారు? ఏ ప్రాంతానికి చెందిన రాజకీయం మాట్లాడగలుగుతారు. పుట్టిన ఇల్లే నాది అనుకునే అర్హత లేనివాళ్ళు కదా. ఒక కులానికీ మతానికీ మాత్రం చెందుతున్నారా? ఇంటి పేరూ, గోత్రమూ మనవేనా? దేశాల మధ్య జరుగుతున్న రాజకీయాలూ, యుద్దాలూ, శాంతి చర్చల్లో, అంతర్జాతీయ విపణిలో మన పాత్ర ఏమిటి?
అంతే కాదు. ప్రజాస్వామ్య బద్ధంగా మన వోటు మనమే వేస్తున్నామా? హక్కులు మనమే అనుభవిస్తున్నామా?
ఏ కిరాయితనమూ మనల్ని బంధించడం లేదంటారా? నా వరకూ నేనుఆస్తిహక్కు మాట ఎత్తితే తమ్ముడితో రక్త సంబంధం దెబ్బ తింటుంది.సమాన హక్కు గురించి మాట్లాడితే భర్తగారి అనురాగం దెబ్బ తింటుంది.మాతృత్వంలో లోపం కనబడితే పిల్లల ప్రేమ దెబ్బతింటుంది.ప్రాంతాన్ని గురించి అస్పష్టత కనబరిస్తే ఉద్యమం గురించి నాకున్న నిబద్ధత దెబ్బతింటుంది.
ఎటువంటి ఆహ్వానమూ లేనిచోట అందరూ మనవాళ్ళే అనుకుంటూ, ఊరేగింపుల్లో పాల్గొంటూ ఎప్పటికప్పుడు వలసలు భుజాన వేసుకుని భరోసా లేని సొంత పునాది లేని మనము ఏ అస్తిత్వ ఉద్యమాలతో మాట్లాడే హక్కును సంపాయించుకుంటాము? ఎక్కడ పుట్టడం వల్ల, పెరగడం వల్ల, పెళ్ళి చేసుకోవడం వల్ల, బతకడం వల్ల, అమ్ముడుపోవడం వల్ల, చనిపోవడం వల్ల శీలవంతులం అవగలుగుతాం. కరపత్ర వీరులకైనా స్పష్టత వుందా? పోనివ్వండి. లేకుండా పోయిన అనేక వాటితో బాటు మనకిప్పుడు శాపగ్రస్తలాంటి శీలం కూడా ఒకటనుకుంటాం… సరేనా? దయచేసి ఇంకొంచెం మంచి విషయాల మీద సమయం పెడదాం. మీ ఉద్యమాలకు టీలు కాచడమే కాదు. టీకా తాత్పర్యాలూ సాధించడంలో చెయ్యి కలుపుతున్నాం.
ఒక ప్రాంతం, కులం, మతం, దేశం వెనకబడి వుండటానికి ఎన్ని కారణాలు వుంటాయో తెలిసిన ఉద్యమకారులకి ఒక జండర్‌ని అర్థం చేసుకోవటం ఇంత కష్టమా? నోరు జారడం అంత తేలికా?

రాచబాట మీది దొంగాటని దెబ్బ కొట్టాలి

(భూమిక జనవరి 2007 సంచిక నుండి)

ఆ మధ్య పూనాలో జరిగిన అంతర్జాతీయ రచయితల సదస్సులో తెలుగునుంచి రచయిత్రుల్లేరు. వేదికమీద చేతులు కలుపుకుని జేకొట్టిన తెలంగాణా ఉద్యమ రథసారధుల్లో ఆడవాళ్ళు లేరు. బెంగుళూరులో జరిగిన జాతీయ సమ్మేళనంలో తెలుగు కవయిత్రుల్లేరు. ఢిల్లీలో జరిగిన అంతర్జాతీయ విలేఖరుల గోష్టిలో తెలుగునుంచి కె. సత్యవతి తప్ప మరే మహిళా జర్నలిస్టుల్లేరు.

-ఇది చాలా చిన్న చిట్టా. తల్చుకుంటే ఇంతకంటే పెద్ద చాంతాడు ఇప్పటికిప్పుడు మీకూ గుర్తొస్తుంది.
ఒక మనిషి లేక సంస్థ ఒకసారి, పదిసార్లు వందసార్లు చేసిన తప్పును కూడా పొరబాటు అని సమర్థించుకోవచ్చు. కానీ పదిమందీ పదిసంస్థల ద్వారా పది వందల సార్లు చేసిన తప్పు ఒక సంస్కృతి అవుతుంది. కుట్రపూరిత రాజకీయం అవుతుంది. అంధత్వమూ, బధిరత్వమూ ఒక నాగరికత అయిపోతే దాన్ని గురించి మాట్లాడినపుడు భరించడానికి ప్రధాన స్రవంతి దూరం జరిగితే మరి వేదిక ఎక్కడ కట్టుకోవాలి?

ప్రపంచాన్ని మొదటినుంచీ ప్రత్యామ్నాయ పత్రికలూ, వేదికలూ, సాహిత్యమూ, మనుషులూ, దారులూ నడిపిస్తుంటే ప్రజాస్వామ్య బద్ధంగా రాజబాటమీద జరుగుతున్న దొంగాటని ఎవరు దెబ్బ కొట్టాలి?

తెలుగు సాహిత్యంలో వున్నన్ని సాహిత్యేతర శక్తులు ఇతర భాషల్లో లేవు. సాహిత్య వేదికలు నిర్వహించే వారి భూమిక ఏమిటి? జరగబోయే కార్యక్రమాలకు ఆహ్వానించడానికి ఎవర్ని సంప్రదిస్తారు? ఆయా పేర్లను సూచిస్తున్న వారి అర్హతలేమిటి? ఏ నిబద్ధతతో అతడు లేక ఆమె నిర్ణయాలు చేస్తారు? స్థానిక పత్రికల్లో కూడా కనిపించని రచయితలు/ కవులు అంతర్జాతీయ బహుమతులు ఎలా అందుకుంటున్నారు? ఏ ప్రయోజనాలు ఎవర్ని శాశిస్తున్నాయి? ఏ బలహీనతలు ఎందర్ని మౌనంగా వుంచుతున్నాయి? పరిశోధన చెయ్యదల్చుకుంటే ఇంతకంటే రసవత్తరమైన ఘట్టం ఇంకోటి లేదు.

ఈ నేపథ్యంలో అందరితో బాటు కొంత అందరి కంటే ఎక్కువగా మరికొంత పక్కకి నెట్టబడుతున్నది స్త్రీలే. రచయిత్రులుగా, పాత్రికేయులుగా, కళాకారులుగా మనం కలుసుకున్న ప్రతిసారీ ఎన్నో సమస్యల మీద మాట్లాడుకుంటున్నాం. ఎన్నో ప్రతిపాదనలు చేసుకుంటున్నాం. కొత్త ఆలోచనలు కలబోసుకుంటున్నాం. మళ్ళీ కొన్ని నెల్లపాటు కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్. కలిసిన చేతులు విడిపోతాయి. ఎవరి ప్రపంచంలో వారు కూరుకుపోతున్నాం. మన శక్తిసామర్థ్యాలు, ప్రతిభ అన్నింటిలోనూ ఒంటరివాళ్ళమైపోతున్నాం. వాటికి సామూహిక స్పందన లేకుండా పోతోంది.
ఓ పక్క ప్రపంచీకరణ మనల్ని ఎడాపెడా వాయిస్తోంది. సమాచారాన్ని సూపర్ బజార్ చేసి చూపెడుతోంది. తెలుగునుంచి ఇతర భాషల్లోకి తక్షణమే తర్జుమా కావాల్సిన యుద్ధ ప్రాతిపదికమీద, అంతర్జాతీయ అవసరం మీద మన రచనలు వున్నాయి. జరగాల్సిన ప్రయత్నం జరక్కపోగా ఏ మాత్రమూ ప్రాతినిధ్యానికి అర్హతలేని నాసిరకం రచనలు తెలుగు వారసత్వం పేరిట ఇతర భాషల్లోకి వెళుతున్నాయి. ఇవి ఇటు తెలుగువారినీ అటు ప్రపంచ సాహిత్య అంచనాల్నీ మోసం చేస్తున్నాయి.

ఇవాళ మనం నిలబడ్డ ఈ భూమిక ఇన్ని సమస్యల్లో ఇరుక్కుపోయింది. నిజమే. తల్చుకుంటే అనాసక్తిగానే వుంటుంది. ఏ ప్రోత్సాహమూ లేని వాతావరణంలో రాయడం, అచ్చెయ్యడం, చేసిన పాపం మాదిరి నెత్తిని పెట్టుకుని అమ్ముకోలేకపోవడం- ఇదంతా దుఃఖంగానే వుంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో రచన ఒక బాధ్యతగా కాక బాధగానూ, స్పందన ఒక సృజనగా కాక సలపరంగానో కూడా వుండొచ్చు.అయినప్పటికీ మనం కలవాలి. మాట్లాడుకోవాలి. మన కోసం మనమే అయినా రాసుకోవాలి. ఏ అణచివేత వర్గాన్ని చూసినా మంచి రచన ఇలాగే పుడుతుంది. కొత్త సంకలనం వెయ్యడానికి మీ సూచనలు చెప్పండి. గతంలో చేసుకున్న నిర్ణయాలు గుర్తు చేసుకుందాం. అనువాదాల్ని వేసే ప్రయత్నం చేద్దాం. అన్నిటినీ మించి మనం ఒంటరివాళ్ళం కాదు అనే విషయాన్ని పదే పదే తల్చుకుందాం.